IPSO: Loop gerust even binnen

Naasten

IPSO inloophuizen vind je door heel Nederland. Jaarlijks worden ze bezocht door zo’n 200.000 gasten. Maar wat doen ze eigenlijk? En is zo’n instelling iets voor jou? Ik ga in gesprek met Sonja Robben, directeur van IPSO.

De afkorting IPSO staat voor Instellingen PsychoSociale Oncologie, beter bekend als inloophuizen. In deze ‘huizen’ kunnen mensen die met kanker worden geconfronteerd ondersteuning krijgen. Niet alleen patiënten, ook partners, kinderen en andere naasten kunnen er terecht. Bovendien kan je er zonder verwijsbrief en in elke fase van het ziek-zijn binnenstappen. Vlak na de diagnose, tijdens de behandeling, na afloop van de behandeling, als je partner is overleden of als de kanker, zoals bij de ziekte van Kahler, chronisch is geworden.

directrice IPSO

Foto: Jetty Roedema

Sonja: ‘De oncologische zorg in Nederland kent een hoge standaard en is goed geregeld. Maar in de meeste ziekenhuizen wordt alleen naar het medisch technische plaatje gekeken. Voor de psychosociale impact van de ziekte is weinig ruimte. Maar kanker is meer dan alleen die tumor, kanker heeft invloed op je gezin, je sociale leven, je werk en je toekomst. Overigens is het nog maar de vraag of je met vragen als ‘hoe leef ik verder met kanker’ en ‘klopt het dat ik nog steeds zo moe en verdrietig ben’ in het ziekenhuis het beste af bent. Niet elk ziekenhuis heeft een maatschappelijk werker of psycholoog en artsen, verpleegkundigen en case managers krijgen al genoeg op hun bord. En er speelt nog iets. Veel vragen gaan over ‘normale’ gevoelens. Die bespreek je vaak makkelijker in een niet medische omgeving met mensen die aan een half woord genoeg hebben.’

Vrijwel alle inloophuizen draaien volledig op vrijwilligers, goed getrainde mensen met het hart op de juiste plek en verstand van kanker, vaak omdat zij het van dichtbij hebben meegemaakt. Hun kracht ligt in het luisteren en meedenken. Er zijn 75 inloophuizen bij IPSO aangesloten waar ruim 4500 vrijwilligers werken. De huizen moeten voldoen aan een aantal criteria. Zo wordt zicht gekregen op de kwaliteit van een huis en kunnen op maat gesneden organisatie- en trainingsadviezen worden gegeven. Naast inloophuizen zijn er in Nederland vijf psycho-oncologische centra waar uitsluitend psychologen werken. In deze centra loopt de zorg via de verzekering.

‘Het is belangrijk om te weten dat er een visie aan de inloophuizen ten grondslag ligt’, zegt Sonja. ‘Ze doen niet zomaar iets. Het gaat om informele zorg en daar is goed over nagedacht. Dat vind je terug in het beleid van de huizen en in hun aanbod. Naast informatie, tips en het praten over de invloed van kanker op je leven, is er ruimte voor ontspannende en creatieve activiteiten zoals wandelen, schilderen, koken en zingen. En natuurlijk werken de inloophuizen nauw samen met de ziekenhuizen en vrijgevestigde professionals.’

Veel respect heeft Sonja voor de manier waarop de huizen het tijdens de crisis hebben opgepakt. Er is keihard gewerkt aan een digitaal aanbod. Zelfs nu weten de inloophuizen er iets van te maken. Hét bewijs dat ze geen eendagsvliegen zijn. En het blijkt dat deze andere manier van ondersteunen ook iets oplevert. Is de stap om daadwerkelijk binnen te stappen te groot of ben je nog steeds te moe, dan kan een online kennismaking uitkomst bieden.

Verwijzing naar een inloophuis gaat soms via de specialist of verpleegkundige. Veel vaker komen mensen binnen door horen zeggen of na drie keer langslopen. De drempel is natuurlijk ook best hoog.

Lachend: ‘Veel mensen denken dat iedereen hier zit te huilen. Niets is minder waar. Sterker nog, er wordt veel gelachen. Praten over kanker en wat dat bij je teweegbrengt is moeilijk, maar kan enorm opluchten. En het is soms makkelijker om met iemand te praten die geen familie is. Of misschien wil je liever niet praten, maar ben je op zoek naar afleiding. Hier ben je niet zielig, maar wordt er gekeken hoe je je leven weer kunt oppakken. Hier mag je gewoon kanker hebben zodat je thuis weer partner, ouder of kind kunt zijn. Misschien is je omgeving al die gevoelens wel zat, of wil je je huisgenoten of vrienden er niet mee belasten. Of hebben je naasten behoefte aan een luisterend oor. Hoe dan ook: Je kunt pas echt weten of een inloophuis iets voor je is als je er een keer bent binnengelopen. Gewoon doen dus!’

Wil jij weten of er een inloophuis bij jou in de buurt is? Kijk dan op de website.

Nel Kleverlaan

Huis aan het Water, Katwoude
Foto: Jetty Roedema